Aristos

Anlong nen Rizal ed Pangasinan?

S. Villafania

Nen Santiago Villafania
NENSAMAN ni, abayag ko lan momolimolien no akapansulat kasi so palbayani tayon si Jose Rizal na anlong ed salitan Pangasinan. Anta to kasi so mansalita ono midalatdatan ed dilan Pangasinan? Bibirbiren tayo lanti a say boleg ton Quintos et sulming ed Lingayen.

No ag ak nalilingo, laki to ed pueg si Manuel Quintos a nanuley bilang gobernadorcillo (mayor) nen 1740. Bangta, anggapo so panduaruak ya Tsino-Kastila so salita da likud la anganko no puron Pangasinan so bai to ed pueg.

Manpamisa ak ed simbaan na Manaoag no makalmo ira’y umaawaran tayo na anggano anton inkorit nen Rizal ed Pangasinan.

Anggaman ontan, baleg so pananisiak ya wala ira’y anlong nen Rizal ya impatalus ed dili tin salita likud ed say pantog a Kaonoran kon Patanir. Nayarin wala so ginawa nen Pablo Mejia tan saray kontimporanio to.

*          *          *          *

Natan, nipaakar lamet ed K-12, say tepet ko no anto so uusaren na mamaistra ya libro ono tiksbuk ed pambabangat da ed gradon 1 angga’d 8? Anto tan panon so pampaparaan da para ed saray usaren da ed gradon 11 tan 12 laut la ed sama’y 21st Century Regional Literature?

Ipapanonot ko labat komun ed sarama’y manggawa na libro ed salitan Pangasinan ya dakel so nausar yo para ed awiran (history), kultura, tan kuritan (literature).

Magano lan naigalut ima’y Pangasinan history book tan onsambot iya ed sayan taon.

No dia’d kuritan bilang, nausar tayo met so anlong, tongtong, salaysay, tan kombilay (novel) da di Pablo Mejia, Juan C. Villamil, Maria Magsano, Rosa Magno, tan Leonarda Carrera.

Piaet ko met ya naipalapag la so antolohiya da’ra’y analo ed Kurit Panlinggaring sakbay a mansampot so taon ta sarag tono usaren iya ed saray awiran.

*          *          *          *

Manaya, wala so akabatan ko ya no say sakey a Norwegian et makapangipalapag na libro tan maung so inkagawa tan kalidad tonia ed say Arts Council da so mangaliw na sanlibon kopia para ed saray bibliotika ono libraries da. Sanlibo tan liman lasus a kopia no aya et libron para ed ugogaw (children’s book).

Anto kasi no gawaen tayo met iya ed Pangasinan. Ag nakaukulan ya sanlibo so saliwen na local a gobierno no agta anggano liman labat a kopia.

Natoor anganko so pilalek kon ondakel tan ombaleg so boleg na sumusulat ed luyag na Pangasinan.

Anto so kuan yo ed saya sir Jhun Velasco, PHCC Chair Atty. Gonzalo Duque, tan Gov. Amado Epino, Jr.?

Salaya tan aristos!